ALG Psikoteknik Yönetim Kurulu Başkanı Ali Güzel, “Yüzde 3 gibi geçemeyen bir kesim var. Biz bugüne kadar 30 bin rapor verdik ama bizim dışımızda 250 bin civarında rapor verildi” dedi.
ALG Psikoteknik Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Ali Güzel ile söyleşimizin ikinci bölümünde farklı konuları ele aldık. Güzel, değerlendirmeler sırasında “testlerden” geçemeyen bir gurubun da bulunduğuna dikkat çekerek, “Yüzde 3 gibi bir kesim var. Bunlar çok riskli olanlardır” dedi. Ali Güzel, Taşımacılar okurlarının bilgilenmesi amacıyla “Psikoteknik” ile ilgili sorularımızı yanıtlamaya devam etti:
Peki, psikoteknik sistemden geçenlerin oranları nedir, kaç kişi başvuruyor, kaç kişi bu uygulamadan geçebiliyor?
Oranları söyleyeyim. ALG psikoteknik merkezlerinde yüzde 3 gibi geçemeyen bir yüzdemiz var. Yani 30 bin kişinin üzerinde rapor düzenledik. Aşağı yukarı 800–900 kişi civarında bizde yetersiz rapor var. Fakat bizim dışımızda, Türkiye’de, 250 bin civarında rapor verildi. Herhalde 1000 tane bile yetersiz yok. Bazı şeyler, bu işin ne kadar doğru yapıldığıyla orantılıdır.
İçimizde psikolojik yönden çok “agresif” sürücüler olduğu anlaşılıyor. 900 tabii ki yüksek bir rakam, bu neyi gösteriyor?
Şimdi, bunlar çok riskli olanlar. Psikolog inisiyatifi burada çok önemli. Biz burada psikolog inisiyatiflerini aşırı derecede tehlike görülmeyenlere karşı kullanmasını istiyoruz. Bunun bir geçiş sürecinde adaptasyon olarak gerekli olduğunu düşünüyoruz. Nasıl bir çocuk doğuyor, emekliyor, yürüyor, ondan sonra koşmaya başlıyorsa bu sektörde de bir doğuş olacak, insanlar alışacak, bu işin yapıldığını insanlar görecek, gerçekten düzgün uygulandığına inanacak. Yetersiz olursa da bir daha bu arabayı kullanamayacağına inanacak o zaman bir şeyler daha net uygulanmaya başlar. Benden ‘yetersiz’ alan bir sürücü 1 ay sonra gidiyor, başka taraftan yeterli alıyor. Şimdi bunun önüne Sağlık Bakanlığı geçmediği sürece bu sürücülerin kaç tanesini bırakırsak bırakalım, sistem düzelmediği sürece sıkıntı devam edecek.
Sizden yetersiz raporu almış biri, diğer bir kuruma gittiğinde sistem içerisinde ‘sen şu kurumdan yetersiz almışsın ben sana bakmıyorum’ demesi gerekmiyor mu? Demin psikolog inisiyatifi var dediniz, o kişiye karşı olumsuz yönde bir inisiyatif kullanılabilir mi?
Şimdi bizim standartlarımızda, örneğin testin yüzde 65-70’in üzerinde özelliğin olumlu olması gerekiyor diyelim.
Ama biz genel durum değerlendirmesi ile yüzde 51’e kadar inisiyatif kullanabiliyoruz. Yani yüzde 51 üzerinde yetkinse yüzde 65, yüzde 70 orantısını çok gözetmeyebilirsiniz. Ama kişinin refleksi, algılaması, dikkati tehlike içerecek kadar az durumda ise o zaman zaten yeterli vermiyoruz.
Bu belgenin yenilenmesi lazım değil mi? Belgelerde yenileme yok mu? Bir kereye mahsus mu?
5 yılda bir. 5 yıl zaten uzun bir süre ama Türkiye’de 5 yılda bir başlaması gerekiyor. 5 yılda biri bile başlatmak çok zor. Ama bu 5 yılda bir başlar, ikinci 5 yıl olur ve 10 yıl sonra, 5 yılda bir yenileme 3 yıla indirgenebilir. Tabi bunlar hep yavaş yavaş bir geçiş sürecidir. Bunun hiçbirini birden yapma imkânımız yok. Yurtdışında zaten ticari taşımacılık yapan sürücü 6 ayda bir, 1 yılda bir gibi değişken zamanlarda eğitim ve denetimlerden geçmek zorunda. Kural ihlali yapanlara istersen her ay kural ihlali yap, her ay gerekli eğitim ve yaptırımlar var…
Burada da sınırlandırma olmaması lazım. Türkiye’de istinasız bütün sürücülere 6 ayda bir bu testin uygulanması lazım değil mi?
Yok, olmaz mümkün değil.
O kadar uzun boylu değil. Bakınız, gelişmiş ülkelerde bile siz ehliyet alıyorsunuz. Ehliyet aldıktan sonra bile siz kural ihlali yapmadığınız sürece size hiç bir şey uygulatmıyorlar. Kural ihlali yapmaya başladığınız andan itibaren sizinle alakalı yaptırımlar başlıyor. Aslında Türkiye’de de bu, denetim amaçlı ticari taşıt kullananlarda olabilir ama diğer B sınıfı ehliyet konusunda kural ihlali yapan her sürücüye belli yaptırımlar gelmeli. Birde 55 yaşını geçmiş olan tüm sürücüler için her 5 yılda bir ticari olup olmadığına bakılmaksızın bu tarz testin daha da ayrıntılı bir şekilde yaptırımın uygulanması ve denetlenmesi lazım. 65 yaşından sonra da 2 yılda bir yapılması lazım. Bu gelişmiş ülkelerde böyledir.
Günde ortalama kaç test yapılabiliyor? Kaç kişiye uygulanıyor? Her kişi için ne kadar zaman ayrılıyor?
Bir saatte bir test sorumluluğu var. Gündelik çalışma saatine göre değişir. Bir psikolog 8 saat çalışabilir. Tek cihazla 8 saatte 7 rapor düzenleyebilir. Ama bunun yanında günde 2 saat mesai yapabiliyor, 10 saate kadar çıkabiliyor, o zaman tek cihazla 9 test yapıyor. Daha da fazla çalışmak istersek part time ek psikolog bulundurabiliyoruz. Sabah 08.00, akşam 18.00 biri çalışıyorsa, 18.00 ile 22.00 arası da part time psikolog çalıştırıyoruz. O zaman tek cihazla 13 kişiye kadar test verilebiliyor.
Yalnız bunların tamamı il sağlık müdürlüğüne, çalışma zamanlarının dilekçesi verilerek, çalışma zaman saatinin ruhsatıyla gerçekleşebilir. İl Sağlık Müdürlüğü de zaten ruhsattaki çalışma saatine istinaden adet hesaplayarak göre onay yapar.
O zaman ortaya şöyle bir soru çıkıyor. Psikolog fazlası bulundurmaktansa, bilgisayar fazlası olsun, daha çok hizmet verilsin. Katılıyor musunuz?
Şimdi, iki cihaza kadar bir psikolog idare edebilir. Fakat 3 cihazı idare ederse psikolog yorulur ve verimli olamaz. Fakat 2 cihazı bir psikologun idare etmesinde hiçbir sakınca yok. 3’üncü cihazda 2’nci psikolog sistemin daha iyi işleyişine neden olur.
ALG’nin en büyük merkezi nerede? Yurt çapında kaç merkez var?
En büyük merkezimiz derken tüm merkezlerimiz büyüktür. Örneğin Bağcılarda 3 cihaz var. Bursa’ya 3’üncü cihazı gönderiyoruz. Antalya’da 2 cihaz var. Ve buralarda 2 tane psikologumuz vardır. Şöyle söyleyeyim. 12 merkezimiz 2 cihazlı, 2 merkezimiz 3 cihazlı. Toplamda Türkiye genelinde şu an aktif 26 noktada hizmet veriyoruz ve 8 noktamızda hazırlık aşamasındadır.
Peki, bu verdiğiniz rapor 3 nüsha, onu tek belgeye dönüştürme şansınız var mı?
Şu an Hayır. Ama Onun olması lazım. Bunu belge yığınına dönüştürmemek için, eğer öyle ek bir belge vermiyorlarsa da Ulaştırma Bakanlığı’nın SRC belgesine entegrasyonu gerekiyor. Yani SRC belgesi almış bir kişinin veri tabanı kaydına, ‘psikoteknik belgesi var veya yok’ diye bir link eklenir. Veya SRC belgesinin arkasına bir vize yeri oluşturarak, vizeler her 5 yılda bir son tarihi yazılacak şekilde uygulanırsa çok daha iyi olur. Çünkü kimlik kalabalığını da ortadan kaldırır. Sürücü her şey için bir kimlik taşıyacak. Ona da hiç gerek yok.
ALG olarak siz ne zamandan beri bu işin içindesiniz?
Cihazımızın distribütörlüğünü 2006 Nisan ayında aldık. Temmuz sonu, Ağustos itibariyle de ilk merkezimiz açtık. 3 yılımızı doldurmak üzereyiz. Temmuz ayında 3 yıl olacak.
Metin GÜÇLÜ
www.tasimacilar.com
|
